Entymemat to dow\u00f3d (argument, rozumowanie) retoryczny. Tym, co r\u00f3\u017cni go od normalnego dowodu, jest to, \u017ce pomija si\u0119 w nim jedn\u0105 z przes\u0142anek. Publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wyra\u017ca cich\u0105 zgod\u0119 na przyj\u0119cie owej niewypowiadanej przes\u0142anki, w\u0142\u0105czona zostaje w ten spos\u00f3b, we wsp\u00f3lnot\u0119 akceptacji zaprojektowan\u0105 przez m\u00f3wi\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n
Pomy\u015blcie o takim rozumowaniu: \u201eKtokolwiek podnosi r\u0119k\u0119 na Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki, podnosi r\u0119k\u0119 na polsko\u015b\u0107\u201d. Skrywa ono w sobie ukryt\u0105 przes\u0142ank\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by wyrazi\u0107 nast\u0119puj\u0105co: \u201eKatolicyzm jest istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polsko\u015bci\u201d, albo: \u201eBez Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego nie ma polsko\u015bci\u201d. Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 t\u0119 ukryt\u0105 przes\u0142ank\u0119 rozumowania wyrazi\u0107 na wiele innych sposob\u00f3w, ale m\u00f3wca celowo jej nie wypowiada, bo dzi\u0119ki temu daje publiczno\u015bci poczucie rozumienia pewnej prawdy, kt\u00f3ra jest tak oczywista, \u017ce nie trzeba jej nawet wyra\u017ca\u0107 w s\u0142owach. Taka prawda, kt\u00f3rej w gronie os\u00f3b powa\u017cnych (a za takich przecie\u017c uwa\u017caj\u0105 si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 wasi s\u0142uchacze) nie trzeba nawet wypowiada\u0107 na g\u0142os, to prawda fundamentalna \u2013 bezdyskusyjna. Cicha akceptacja niewypowiedzianej przes\u0142anki sprawia, \u017ce publiczno\u015b\u0107 wchodzi z m\u00f3wc\u0105 we wsp\u00f3lnot\u0119. I wy i ja \u2013 wydaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107 m\u00f3wca \u2013\u00a0 rozumiemy, \u017ce to prawda. Je\u017celi kto\u015b o tym pow\u0105tpiewa, nie jest jednym z nas. W ten spos\u00f3b budowana jest to\u017csamo\u015b\u0107 zbiorowa, kt\u00f3ra czyni z m\u00f3wcy reprezentanta i przewodnika duchowego pewnej wsp\u00f3lnoty. By\u0107 mo\u017ce to tego rodzaju entymematy s\u0105 tym, co sprawia, \u017ce ludzie czuj\u0105 realne istnienie wsp\u00f3lnot. Ka\u017cda kultura zak\u0142ada pewne milcz\u0105co przyjmowane prawdy. Co wi\u0119cej, prawdy te stanowi\u0105 to, co najcenniejsze, co\u015b, czego nie mo\u017cna podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107. Tworz\u0105 one rdze\u0144, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego budowana jest nasza to\u017csamo\u015b\u0107. Budowanie entymemat\u00f3w jest sposobem, w jaki buduje si\u0119 i przebudowuje wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n
Mistrzostwo w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 entymematami polega na budowaniu wsp\u00f3lnot, kt\u00f3re jeszcze nie istniej\u0105. \u0141atwo jest przekona\u0107 przekonanych. Prawdziwego m\u00f3wc\u0119 poznaje si\u0119 po tym, \u017ce potrafi r\u00f3wnie\u017c przekona\u0107 przeciwnik\u00f3w w dyskusji. Wielcy m\u00f3wcy potrafi\u0105 projektowa\u0107 nowe wsp\u00f3lnoty i \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy nie chcieliby mo\u017ce w innych okoliczno\u015bciach mie\u0107 ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego. \u201e\u017baden cz\u0142owiek, pisa\u0142 Cyceron, nie mo\u017ce by\u0107 dla innego cz\u0142owieka czym\u015b zupe\u0142nie obcym\u201d. Je\u017celi tak, to wszystkich ludzi musi co\u015b \u0142\u0105czy\u0107 i na znajdowaniu tego czego\u015b polega mistrzostwo w sztuce entymematu.<\/p>\n\n\n\n
Jordan Peterson, kieruj\u0105c swoje s\u0142owa do m\u0119\u017cczyzn m\u00f3wi: Je\u017celi uczysz si\u0119 sztuk walki, uczysz si\u0119 jak by\u0107 niebezpiecznym, ale jednocze\u015bnie uczysz si\u0119 to kontrolowa\u0107. Przes\u0142anka ukryta w tym entymemacie mog\u0142aby brzmie\u0107 nast\u0119puj\u0105co: bycie niebezpiecznym polega na umiej\u0119tno\u015bci kontrolowania swojego zachowania. To pi\u0119kny entymemat, kt\u00f3ry buduje wsp\u00f3lnot\u0119 odpowiedzialnych m\u0119\u017cczyzn. Jest on g\u0142\u0119boko zakorzeniony w kulturze Zachodu, a jego \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017cna by szuka\u0107 w postawie rzymskich stoik\u00f3w, takich jak Katon Utyce\u0144ski albo Seneka. Daje on tym, kt\u00f3rzy si\u0119 na niego zgodz\u0105 poczucie uczestniczenia we wsp\u00f3lnocie ludzi powa\u017cnych i odpowiedzialnych. Kanadyjski psycholog sta\u0142 si\u0119 przewodnikiem duchowym wielu wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0119\u017cczyzn w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce potrafi\u0142 ods\u0142oni\u0107 przed nimi takie w\u0142a\u015bnie fundamentalne za\u0142o\u017cenia, na kt\u00f3rych mogli oni wesprze\u0107 swoje rozumienie siebie samych. Na tym polega mistrzostwo w sztuce przekonywania.<\/p>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze problemy polityczne i moralne, kt\u00f3re pozostaj\u0105 nierozwi\u0105zane w dyskursie publicznym to problemy, dla kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bciwych entymemat\u00f3w. Mo\u017ce wy je znajdziecie.<\/p>\n\n\n\n