Cynizm to jedna z najbardziej radykalnych szk\u00f3\u0142 filozofii staro\u017cytnej Grecji, kt\u00f3ra odrzuca spo\u0142eczne konwenanse, prawo, obyczajowo\u015b\u0107 i ob\u0142ud\u0119 w imi\u0119 \u017cycia w zgodzie z natur\u0105 i prawd\u0105. Cho\u0107 dzi\u015b termin „cynizm” oznacza zwykle pogardliwe nastawienie do moralno\u015bci i ludzkich warto\u015bci, pierwotnie cynicy byli filozofami praktyki, kt\u00f3rzy traktowali filozofi\u0119 jako spos\u00f3b \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
1. Pochodzenie nazwy i znaczenie pejoratywne<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0142owo „cynik” pochodzi od greckiego „kynikos” (dos\u0142. „psi”) i wi\u0105\u017ce si\u0119 z postrzeganiem psa jako stworzenia lojalnego, wiernego, ale te\u017c bezwstydnego, \u017cyj\u0105cego poza konwenansem. Cynicy zatem bywali jednocze\u015bnie podziwiani i pogardzani: odrzucali sztuczno\u015b\u0107 i hipokryzj\u0119, g\u0142osz\u0105c powr\u00f3t do naturalno\u015bci i samowystarczalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n 2. Geneza osobista i dydaktyczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n Inspiracja do zaj\u0119cia si\u0119 cynizmem wyp\u0142yn\u0119\u0142a z dw\u00f3ch \u017ar\u00f3de\u0142: osobistych refleksji i do\u015bwiadcze\u0144 dydaktycznych. Z jednej strony wyk\u0142adowca dostrzeg\u0142, \u017ce bywa\u0142 postrzegany jako cynik ze wzgl\u0119du na dystans wobec emocji i sk\u0142onno\u015b\u0107 do przewrotnych wypowiedzi. Z drugiej strony, prowokacyjne pytania i wypowiedzi na zaj\u0119ciach okazywa\u0142y si\u0119 bardzo skuteczne dydaktycznie: wzbudza\u0142y refleksj\u0119 i porusza\u0142y student\u00f3w z letargu.<\/p>\n\n\n\n 3. Lektury i wzorce kulturowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dalsz\u0105 inspiracj\u0105 by\u0142y lektury: mowa Trazymacha z „Pa\u0144stwa” Platona, Kalikles z „Gorgiasza”, Machiavelli czy nawet postaci popkultury jak Dr House. Wszyscy oni prezentuj\u0105 pewien typ m\u0119drca lub specjalisty, kt\u00f3ry odrzuca konwencjonaln\u0105 moralno\u015b\u0107, by trzyma\u0107 si\u0119 prawdy lub skuteczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n 4. Definicje perswazyjne i quasi-perswazyjne (C. L. Stevenson)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cyniczne podej\u015bcie do warto\u015bci dobrze oddaje poj\u0119cie definicji perswazyjnej: zmiany znaczenia s\u0142owa emocjonalnego (np. „szcz\u0119\u015bcie”) przez zmian\u0119 jego kontekstu emocjonalnego. Definicja quasi-perswazyjna nie zmienia tre\u015bci, lecz zmienia warto\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 s\u0142owa. To narz\u0119dzie stosowane \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie przez cynika w celu demaskowania pozoru.<\/p>\n\n\n\n 5. Antystenes i kynicy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Za za\u0142o\u017cyciela szko\u0142y cynickiej uwa\u017ca si\u0119 Antystenesa z Aten, ucznia Sokratesa. By\u0142 on b\u0119kartem, nie m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z pe\u0142ni praw obywatelskich i prowadzi\u0142 nauk\u0119 w gimnazjonie Kynosarges (st\u0105d nazwa szko\u0142y kynickiej). Nauka Antystenesa by\u0142a przed\u0142u\u017ceniem sokratejskiego has\u0142a „poznaj samego siebie”, lecz w wersji jeszcze bardziej radykalnej: porzu\u0107 wszystko, co nie jest konieczne dla cnoty.<\/p>\n\n\n\n 6. Gorgiasz i si\u0142a s\u0142owa<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gorgiasz, nauczyciel Antystenesa, g\u0142osi\u0142, \u017ce nie istnieje obiektywna rzeczywisto\u015b\u0107 (fysis), a jedynym, co istnieje, jest s\u0142owo (logos) i jego si\u0142a oddzia\u0142ywania. Ludzie \u017cyj\u0105 w noosferze, \u015bwiecie umys\u0142\u00f3w i s\u0142\u00f3w, a kto potrafi w\u0142ada\u0107 s\u0142owem, ten posiada realn\u0105 w\u0142adz\u0119. W tym sensie cynik staje si\u0119 kim\u015b, kto obna\u017ca mechanizmy w\u0142adzy i kontroli.<\/p>\n\n\n\n 7. Cynizm jako praktyka filozoficzna<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cynizm nie jest tylko teori\u0105: to filozofia \u017cycia, kt\u00f3ra zak\u0142ada radykalne uproszczenie potrzeb, obna\u017cenie fa\u0142szywych warto\u015bci, a tak\u017ce bezwstyd wobec konwenansu. Celem jest autentyczno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 duchowa, osi\u0105gni\u0119ta przez \u017cycie zgodne z natur\u0105 i rozumem.<\/p>\n\n\n\n \u0106wiczenia filozoficzne (wg metody Hadota):<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cynizm to jedna z najbardziej radykalnych szk\u00f3\u0142 filozofii staro\u017cytnej Grecji, kt\u00f3ra odrzuca spo\u0142eczne konwenanse, prawo, obyczajowo\u015b\u0107 i ob\u0142ud\u0119 w imi\u0119 \u017cycia w zgodzie z natur\u0105 i prawd\u0105. Cho\u0107 dzi\u015b termin „cynizm” oznacza zwykle pogardliwe nastawienie do moralno\u015bci i ludzkich warto\u015bci, pierwotnie cynicy byli filozofami praktyki, kt\u00f3rzy traktowali filozofi\u0119 jako spos\u00f3b \u017cycia. 1. Pochodzenie nazwy i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-93","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/93","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/93\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94,"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/93\/revisions\/94"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/niezbity.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n\n